|
Bu bölüm hazırlanırken, Türkiye genelinde,
temel eğitim okullarında ya da liselerde okutulan Fen
Bilgisi ve Biyoloji kitapları ayrıntılı olarak taranmıştır.
Farklı yazarlara ait çok sayıda kitap gözden geçirilmiş,
bu kitapların evrim teorisi ile ilgili kısımları özellikle
inceleme altına alınmıştır.
Sonuçta ortaya çıkan tablo, bu kitapların tamamına yakınında,
somut bilimsel bulgularla uyuşmayan birtakım eski bilgilerin
yer aldığıdır. Kitapların yazarları, bazen bilgi eksikliği,
bazen de evrim teorisine duydukları dogmatik bağlılık
nedeniyle, Darwinizm'i kanıtlanmış bir gerçek gibi gösteren
hatalı bilgilendirme ve yorumlarda bulunmuşlardır.
Farklı kitaplardaki bilgi ve yorumlar birbirine çok benzediği
için, buradaki inceleme konulara göre yapılmıştır. Bir
ya da birden fazla ders kitabında yer alan bir iddia,
bilimsel bulgularla karşılaştırılarak incelenmiştir. Ele
alınan iddianın hangi ders kitaplarının hangi sayfalarında
yer aldığı ise, ayrıca belirtilmiştir.
Bu bölümde incelenen her ders kitabı bir indeks içinde
ele alınmış ve bu ders kitaplarının içindeki yanılgılar
maddelenmiştir. Bu sayede hem bu kitabı okuyan öğrenciler
hem de kitabı kullanan öğretmenler kolaylıkla ellerindeki
kaynaklardaki hataları görebilirler.
Ele alınan iddiaların bir kısmı somut birtakım konularla
ilgilidir. (Örneğin doğal seleksiyon konusuyla ilgili
olan Sanayi Devrimi Kelebekleri gibi.) Ancak bazı iddialar,
ders kitaplarının yazarları tarafından çok genel ifadelerle
dile getirilmiştir. Örneğin "yeni bulunan fosiller
evrim görüşünü pekiştirmektedir" gibi herhangi bir
somut bulguya dayanma iddiasında olmayan cümleler, ders
kitaplarında sık sık kullanılmaktadır. Bu yüzeysel iddialar
da ele alınmış ve bilimsel bulgularla hiçbir şekilde uyuşmadıkları
detaylı bir biçimde ortaya konmuştur.
Aşağıda,
Türkiye'deki okullarda en yaygın olarak okutulan ve evrim
teorisi konusunda yanılgılar içeren Fen ve Biyoloji kitapları
sıralanmıştır. Her kitabın altında, bu kitabın içinde yer
alan ve bilimsel gerçeklerle uyuşmayan iddialar belirtilmiştir.
Kitaplardaki yanılgılar hakkında bilgi istendiğinde, ilgili
kısımlara ulaşabilirsiniz.
|
|
1) İlköğretim
Fen Bilgisi 8, M. Bahattin Hartevioğlu, Ankara:
Koza Yayın Dağıtım, 1996, s. 169.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
2 |
Doğal seleksiyonun
evrimleştirici gücü vardır. Sanayi Devrimi kelebekleri
buna bir örnektir. |
| Yanılgı
6 |
Darwin'e ve Lamarck'a
göre zürafaların bacakları ve boyları mutasyonlarla
uzamıştır. |
| Yanılgı
7 |
Genetik bilimciler
yeni canlı türleri ortaya çıkarmayı başarmışlardır. |
| Yanılgı
9 |
Atlar bir evrim sonucunda
ortaya çıkmıştır. Atın atası beş tırnaklı iken, bugünkü
atlar tek tırnaklıdır. |

|
|
2)
İlköğretim Fen Bilgisi Ders Kitabı 8, Nihat Bilgin,
Kemal Çağıcı, Ankara:Yaprak Yayınları, 1996, s.
161.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
2 |
Doğal seleksiyonun
evrimleştirici gücü vardır. Sanayi Devrimi kelebekleri
buna bir örnektir. |
| Yanılgı
9 |
Atlar bir evrim sonucunda
ortaya çıkmıştır. Atın atası beş tırnaklı iken bugünkü
atlar tek tırnaklıdır. |

|
|
3) İlköğretim Fen Bilgisi Ders Kitabı, Erol Ünal
Karabıyık, Haman Taşkıran, Atila Şekerci, Bakiye
Taşkıran, Erol İslamoğlu, Işıl Karabıyık, Gülay
Aytaç, Mahinur Günay, Ankara:Üner Yayınları, 1995,
s. 106.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
9 |
Atlar bir evrim sonucunda
ortaya çıkmıştır. Atın atası beş tırnaklı iken bugünkü
atlar tek tırnaklıdır. |
|
|
4) İlköğretim Fen Bilgisi Ders Kitabı 8, Cengiz
Yalçın, Hamza Yılmaz, Musa Doğan, Selma Şimşek,
Şevket Üzün, Tevfik Yıldırım, Nuri Korkmaz, Gülçin
Gültiken, Cemile Taşçıoğlu, Arife Evrensel, Sadakat
Özdemir, İstanbul: Milli Eğitim Basım-evi, 1997,
s. 178.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde
gelişip değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
2 |
Doğal seleksiyonun
evrimleştirici gücü vardır. Sanayi Devrimi kelebekleri
buna bir örnektir. |
| Yanılgı
3 |
Biyoloji biliminde
canlıların mutasyon ve doğal seleksiyon yoluyla
değişerek günümüze kadar geldikleri kabul edilmektedir.
|
| Yanılgı
5 |
Canlıların çeşitlilik
nedenlerini ilk açıklayan kişi Lamarck'tır. |
| Yanılgı 10 |
Antibiyotiklere
dayanıklı bakterilerin oluşumu da mutasyonla olur.
|

|
|
5) İlköğretim Fen Bilgisi Ders Kitabı 8, Bahattin
Soydan, Hüseyin Başak, Hülya Soydan, İstanbul: Serhat
Yayınevi, 1996, s. 169-170.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
2 |
Doğal seleksiyonun
evrimleştirici gücü vardır. Sanayi Devrimi kelebekleri
buna bir örnektir. |
| Yanılgı
4 |
Evrim günümüzde de
gözlemlenmektedir. Evcilleştirme ya da canlı türleri
içindeki çeşitlilikler bunun ispatıdır. |
| Yanılgı 5 |
Canlıların çeşitlilik
nedenlerini ilk açıklayan kişi Lamarck'tır. |
| Yanılgı 11 |
Yeni bulunan fosiller
evrim görüşünü pekiştirmektedir. |
| Yanılgı 13 |
Fosiller canlıların
ilkelden komplekse doğru evrimleştiğini gösterir. |

|
6) Ders Geçme ve Kredi Sistemine Göre Fen Bilimleri
2, Bahattin Soydan, Hüseyin Başak, Hülya Soydan, İstanbul:
Serhat Yayıncılık, s. 91. |
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı 5 |
Canlıların çeşitlilik nedenlerini
ilk açıklayan kişi Lamarck'tır. |

|
|
7) İlköğretim Fen Bilgisi 8, Tekin Polat Nermin
Biçer, İstanbul:Gendaş Yayıncılık, s. 184.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı 4 |
Evrim günümüzde de
gözlemlenmektedir. Evcilleştirme ya da canlı türleri
içindeki çeşitlilikler bunun ispatıdır. |
| Yanılgı 9 |
Atlar bir evrim sonucunda
ortaya çıkmıştır. Atın atası beş tırnaklı iken bugünkü
atlar tek tırnaklıdır. |

|
8) Ortaokul Fen Bilgisi 8, Ders Kitabı, Bekir Onat,
Mümin Hatipoğlu, Musa Acılıoğlu, İstanbul: Özer Yayınları,
s. 167. |
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı 1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı 4 |
Evrim günümüzde de
gözlemlenmektedir. Evcilleştirme ya da canlı türleri
içindeki çeşitlilikler bunun ispatıdır. |
| Yanılgı 10 |
Antibiyotiklere dayanıklı
bakterilerin oluşumu da mutasyonla olur. |
| Yanılgı 11 |
Yeni bulunan fosiller
evrim görüşünü pekiştirmektedir. |

|
9) İlköğretim Fen Bilgisi 8, Ders Kitabı, N. Sefa
Çimen, Hayrettin Sönmez, Osman Yılmaz, İstanbul: Salan
Yayınları, s. 198. |
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
2 |
Doğal seleksiyonun
evrimleştirici gücü vardır. Sanayi Devrimi kelebekleri
buna bir örnektir. |
| Yanılgı
4 |
Evrim günümüzde de
gözlemlenmektedir. Evcilleştirme ya da canlı türleri
içindeki çeşitlilikler bunun ispatıdır. |
| Yanılgı
13 |
Fosiller canlıların
ilkelden komplekse doğru evrimleştiğini gösterir.
|

|
10) İlköğretim
Fen Bilgisi Ders Kitabı 8, Etem Düzgün, Mehmet Suzan,
Nebahat Suzan, İstanbul: Düzgün Yayıncılık, s.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
6 |
Darwin'e ve Lamarck'a
göre zürafaların bacakları ve boyları mutasyonlarla
uzamıştır. |
| Yanılgı
11 |
Yeni bulunan fosiller
evrim görüşünü pekiştirmektedir. |

|
|
11) Lise 3
Biyoloji, Selim Korkmaz, Özer Bulut, Davut Sağdıç,
İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1998, s. 133.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
4 |
Evrim günümüzde de
gözlemlenmektedir. Evcilleştirme ya da canlı türleri
içindeki çeşitlilikler bunun ispatıdır. |
| Yanılgı
13 |
Fosiller canlıların
ilkelden komplekse doğru evrimleştiğini gösterir. |
| Yanılgı
14 |
Körelmiş organlar
evrimin kanıtıdır. |
| Yanılgı
15 |
Embriyolojik gelişme
evrimin kanıtıdır. Memeli bir hayvanın embriyonal
gelişimi sırasında solungaç yarıklarının görülmesi
evrim sürecinin tekrarı ve kanıtıdır. |
| Yanılgı
16 |
Benzer (homolog) organlar
evrimin kanıtıdır. |
| Yanılgı
17 |
Biyokimyasal benzerlikler
evrimin kanıtıdır. |
| Yanılgı
18 |
Canlılık ilkel dünyada
rastlantılarla doğmuş olabilir. İlkel atmosfer, buna
imkan sağlayacak biçimde metan-amonyak ağırlıklıydı
ve serbest oksijen içermemekteydi. |

|
|
12) Biyoloji
3, Liseler için Ders Kitabı, Öner Gücün, Ankara:
Pasifik Ders Kitapları AŞ, s. 99, 105.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |
| Yanılgı
4 |
Evrim günümüzde de
gözlemlenmektedir. Evcilleştirme ya da canlı türleri
içindeki çeşitlilikler bunun ispatıdır. |
| Yanılgı 8 |
Biyolojik Sınıflandırma
(Sistematik) Evrimin Delilidir. |
| Yanılgı
9 |
Atlar bir evrim sonucunda
ortaya çıkmıştır. Atın atası beş tırnaklı iken bugünkü
atlar tek tırnaklıdır. |
| Yanılgı 14 |
Körelmiş organlar
evrimin kanıtıdır. |
| Yanılgı
15 |
Embriyolojik gelişme
evrimin kanıtıdır. Memeli bir hayvanın embriyonal
gelişimi sırasında solungaç yarıklarının görülmesi
evrim sürecinin tekrarı ve kanıtıdır. |
| Yanılgı 16 |
Benzer (homolog) organlar
evrimin kanıtıdır. |
| Yanılgı 17 |
Biyokimyasal benzerlikler
evrimin kanıtıdır. |

|
|
13) Liseler
İçin Biyoloji III, Turan Güven, Özcan Acar, Şengül
Demirci, Ayten Toğral, Mübeccel Kazancı, Ankara:
Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1996, s. 149.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı
1 |
Mutasyonların bir
kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. Canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler. |

|
|
14) Liseler
İçin Biyoloji 3, Ders Kitabı, Namık Berker, Ankara:
Mega Yayıncılık, 1995, s. 180.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı 8- |
Biyolojik Sınıflandırma
(Sistematik) Evrimin Delilidir. |
| Yanılgı 9- |
Atlar bir evrim sonucunda
ortaya çıkmıştır. Atın atası beş tırnaklı iken bugünkü
atlar tek tırnaklıdır. |
| Yanılgı 11 |
Yeni bulunan fosiller
evrim görüşünü pekiştirmektedir. |
| Yanılgı 13 |
Fosiller canlıların
ilkelden komplekse doğru evrimleştiğini gösterir. |
| Yanılgı 14 |
Körelmiş organlar
evrimin kanıtıdır. |
| Yanılgı
15 |
Embriyolojik gelişme
evrimin kanıtıdır. Memeli bir hayvanın embriyonal
gelişimi sırasında solungaç yarıklarının görülmesi
evrim sürecinin tekrarı ve kanıtıdır. |
| Yanılgı 16 |
Benzer (homolog) organlar
evrimin kanıtıdır. |
| Yanılgı 17 |
Biyokimyasal benzerlikler
evrimin kanıtıdır. |
| Yanılgı 18 |
Canlılık ilkel dünyada
rastlantılarla doğmuş olabilir. İlkel atmosfer, buna
imkan sağlayacak biçimde metan-amonyak ağırlıklıydı
ve serbest oksijen içermemekteydi. |

|
15) Liseler
İçin Felsefeye Giriş, Mübahat Türker Küyel, Sevim
Tekeli, Esin Kahya, Kenan Gürsoy, Alev Öner, Nurten
Baykurt, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1991,
s. 130.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı 12 |
Ara formlar (uçan
sürüngen, insan iskeleti kalıntıları) evrimin kanıtıdır.
|

|
16) Biyoloji
1, Ders Kitabı, Canan Şamlıoğlu, Zehra Akçakaya,
İstanbul: Bu Yayınları, s. 62-65.
|
Kitapta yer alan yanılgılar:
| Yanılgı 18 |
Canlılık ilkel dünyada rastlantılarla
doğmuş olabilir. İlkel atmosfer, buna imkan sağlayacak
biçimde metan-amonyak ağırlıklıydı ve serbest oksijen
içermemekteydi. |
| Yanılgı
1 |
"Mutasyonların
bir kısmı faydalıdır; bu faydalı mutasyonlar canlılara
yeni özellikler ekleyerek yeni türlerin, yeni ırkların
ortaya çıkmasını sağlar. canlılar da bu şekilde gelişip
değişir ve evrimleşirler." |
| Yanılgı
2 |
"Doğal seleksiyonun
evrimleştirici gücü vardır.Sanayi Devrimi kelebekleri
buna bir örnektir." |
| Yanılgı
3 |
"Biyoloji biliminde
canlıların mutasyon ve doğal seleksiyon yoluyla değişerek
günümüze kadar geldikleri kabul edilmektedir. |
| Yanılgı
4 |
"Evrim günümüzde
de gözlemlenmektedir.Evcilleştirme ya da canlı türleri
içindeki çeşitlilikler bunun ispatıdır." |
| Yanılgı
5 |
"Lamarck canlıların
çeşitllik nedenlerini açıklamıştır." |
| Yanılgı
6 |
"Darwin'e ve Lamarck'a
göre zürafaların bacakları ve boyları mutasyonlarla
uzamıştır." |
| Yanılgı
7 |
"Genetik bilimciler
yeni canlı türleri ortaya çıkarmayı başarmışlardır." |
| Yanılgı
8 |
"Biyolojik sınıflandırma
(sistematik) evrimin delilidir." |
| Yanılgı
9 |
"Atlar bir evrim
sonucunda ortaya çıkmıştır.Atın atası beş tırnaklı
iken bugünkü atlar tek tırnaklıdırlar." |
| Yanılgı
10 |
"Antibiyotiklere
dayanıklı bakterilerin oluşumu mutasyonla olur." |
| Yanılgı
11 |
"Yeni bulunan fosiller
evrim görüşünü pekiştirmektedir." |
| Yanılgı
12 |
"Uçan sürüngenler
ve eski insan fosilleri birer ara formdur ve evrimin
kanıtıdır." |
| Yanılgı
13 |
"Fosiler canlıların
ilkelden komplekse doğru evrimleştiğini gösterir." |
| Yanılgı
14 |
"Canlıların körelmiş
organları vardır ve bu evrimin kanıtıdır." |
| Yanılgı
15 |
"Embriyolojik gelişme
evrimin kanıtıdır.Memeli bir canlının embriyonal gelişim
sırasında solungaç yarıklarının görülmesi evrim sürecinin
tekrarı ve kanıtıdır.." |
| Yanılgı
16 |
"Benzer (homolog)
organlar evrimin kanıtıdır." |
| Yanılgı
17 |
"Biyokimyasal benzerlikler
evrimin kanıtıdır." |
| Yanılgı
18 |
"Canlılık ilkel
dünyada rastlantılarla doğmuş olabilir.İlkel atmosfer,
buna imkan sağlayacak biçimde metan-amonyak ağırlıklıydı
ve serbest oksijen içermekteydi." |
 
|