Canlılar biyologlar tarafından belirli sınıflandırmalara
ayrılırlar. "Taksonomi" ya da "sistematik" olarak da bilinen
bu sınıflandırma, 18. yüzyıl bilim adamı Carl Linneaus'a
kadar uzanır. Linneaus'un kurduğu sınıflandırma sistemi
günümüze kadar geliştirilerek devam etmiştir.
Bu sınıflama içinde hiyerarşik kategoriler
vardır. Canlılar ilk önce "alem"lere ayrılırlar; bitkiler
ya da hayvanlar alemi gibi. Sonra bu alemler kendi içlerinde
içinde filumlara ("şubelere") bölünür. Filumlar da daha
alt gruplara ayrılır. Sınıflama yukarıdan aşağı şu şekildedir:
Alem (Kingdom)
Filum (Phylum, çoğulu Phyla)
Sınıf (Class)
Takım (Order)
Aile (Family)
Cins (Genus, çoğulu Genera)
Species (Tür)
Bugün biyologların çoğunluğu, beş ayrı alem
olduğunu kabul eder. Bitkiler ve hayvanların yanında, mantarlar,
monera (bakteriler gibi hücre çekirdeği olmayan tek hücreliler)
ve protista (algler gibi çekirdeği olan hücreler) ayrı birer
alem sayılır. Bunların en önemlisi, kuşkusuz hayvanlar alemidir.
Hayvanlar aleminin kendi içindeki en büyük bölünme ise,
başta belirttiğimiz gibi, farklı filumlardır. Bu filumlar
belirlenirken, her birinin tamamen farklı vücut planlarına
sahip oldukları göz önünde bulundurulmuştur. Örneğin artropodlar
(eklem bacaklılar) kendilerine has bir filumdur ve filuma
dahil edilen tüm canlılar temelde benzer bir vücut planına
sahiptir. Chordata olarak adlandırılan filum ise,
merkezi bir sinir ağına sahip olan canlıları barındırır.
Bizim için tanıdık olan balıklar, kuşlar, sürüngenler, memeliler
gibi hayvanların tümü, Chordata'nın bir alt sınıfı
olan omurgalılar kategorisine dahildir.
Hayvanların farklı filumları arasında, ahtapotlar
gibi yumuşak bedenli canlıların barından Molluska
filumu ya da yuvarlak solucanları barındıran Nemotada
filumu gibi çok farklı kategoriler vardır. Bu kategorilerin
en önemli özelliği ise, başta da belirttiğimiz gibi tamamen
farklı vücut planlarına sahip olmalarıdır. Filumların altındaki
kategoriler, temelde benzer vücut planlarına sahiptir, ama
filumlar birbirlerinden çok farklıdır.
Biyolojik sınıflandırma hakkındaki bu genel
bilgiden sonra, şimdi bu filumların nasıl ve ne zaman yeryüzünde
ortaya çıktıkları sorusuna bakalım.